Bij het woord 'mug' denken we al snel aan hinderlijk zoemende insecten 's nachts in de slaapkamer of 's avonds in de tuin. Daar kunt u deze dieren zeker niet van beschuldigen. Ze vliegen zelfs zeer onhandig en landen vaak lukraak in het gras of tegen het raam.

Heeft een steekmugvrouwtje nog bloed nodig om eitjes te produceren, de langpootmug gebruikt bijna niets en leeft ook maar kort. Eigenlijk is de enige functie van de langpootmug het verspreiden van de soort. Dat is heel vaak zo bij insecten. Ze leven soms maanden, zelfs jaren, als larf op planten, in rottend hout, in het water of in de grond. Vervolgens verpoppen ze en na enige weken vliegt of kruipt het insect slechts een korte tijd rond met als enig doel een partner te vinden voor de voortplanting. Dat geldt dus ook voor deze langpootmug.
De larf van deze langpootmug heet 'emelt' en leeft onder de grond, om precies te zijn onder grasvelden en weilanden. Die emelten vreten namelijk grasstengels en wortels en veroorzaken zelfs aanzienlijke schade aan gazons en voetbalvelden. Soms zijn er grote bruine plekken zichtbaar, veroorzaakt door vraat van deze emelten. Het is dan ook niet vreemd dat ze het favoriete voedsel vormen van veel vogels. Vaak zien we groepen spreeuwen, kauwtjes, kraaien en andere vogels het gras afspeuren naar voornamelijk deze larven. Van spreeuwen is bekend dat ze iedere drie of vier minuten naar het nest terugvliegen om de jongen te voeren, meestal met emelten. Iedere volwassen spreeuw vangt tientallen zo niet enige honderden emelten per dag gedurende de broedperiode.

fauna langpootmug

Die emelten leven weken of maanden net onder de oppervlakte. Dat hangt af van hun geboortedatum. Vrouwtjes langpootmuggen prikken de eitjes (één voor één) met hun legboor in de grond. Doen ze dat in mei of juni dan groeien de larven snel en zullen ze aan het eind van de zomer in augustus of september rondvliegen als volwassen langpootmug. Deze generatie legt dan de eitjes en de ontwikkeling van hun larven zal veel vertraging oplopen door lagere temperaturen in de winter. Zij zullen pas het volgende voorjaar uitvliegen.

Uiteraard worden deze traag vliegende insecten door veel meer dieren gegeten. Ieder jaar mag ik als vogelgids voor een reisbureau enkele weken naar Lesbos. Een geliefd eiland voor veel vogelaars. Iedere dag vertrekken we 's ochtends rond zes uur met een minibusje. Meestal is al na enige minuten de voorruit bezaaid met dode langpootmuggen. Menigmaal rijd ik door wolken van deze insecten die vroeg in de ochtend massaal uitvliegen. Uiteraard wordt dit ook nog eens bevorderd door het feit dat op het eiland nauwelijks gebruik gemaakt wordt van insecticiden of andere bestrijdingsmiddelen. Allerlei plaatselijke broedvogels vliegen dan af en aan met snavels vol van deze insecten. Een belangrijke voedselbron dus, deze langpootmuggen.

De muggen zelf zuigen soms wat nectar uit bloemen en gebruiken wat dauwdruppels om te drinken, meer gebruiken ze niet. Dus van deze diertjes heeft u niets te vrezen. Ze voorzien veel vogels en nog veel meer andere dieren van hun dagelijkse maaltijd.

En zo bezien is het een heel nuttig insect, toch?

Ik wens u een prettige zomer,
Ruud Wolterman