In deze tweede aflevering van de 'Pioniers' zijn we bij eerste bewoners van de huizen in het Plan-Van Stigt: de 'hofjeswoningen' aan de noordwestzijde van Geerdinkhof, die architectonisch verwant zijn met de complexen Groenhoven en Gouden Leeuw.

In het Plan-Van Stigt zijn uiteindelijk 6 x 9 woningen gerealiseerd. Aanvankelijk waren er plannen om meer hofjes neer te zetten, maar als gevolg van de crisis die eind jaren zeventig begon, zijn die hofjes er nooit meer gekomen. Pas later verrezen op dat terrein de geelbakstenen huizen. Ook de wél gebouwde Van Stigt-hofjes kwamen niet gelijktijdig tot stand. Het eerste hofje was als het ware een proef om te zien hoe het zou lopen met de belangstelling. Daarna volgden er meer.

Ton Goeman en Gerrie Toebast kwamen er wonen in 1978, op nummer 542. Een jaar later verschenen de eerste bewoners van een schuin tegenoverlegen hofje; onder hen waren Boet en Jopie Knotnerus (nummer 525). Ton diepte wat oude foto's op uit die beginjaren en geeft er een sfeerbeeld bij. Boet zorgde voor extra fotomateriaal.

Wateroverlast
Een van de opmerkelijke verschijnselen uit die begintijd was de wateroverlast, vertelt Ton. Er was een afstroom van grondwater vanuit de richting van de Garstkamp naar de vijvers aan de Bijlmerweide, waardoor wateroverlast ontstond in de convectorputten. De oorzaak, bleek later, was de wijze waarop de oude polderbodem van de Bijlmer was opgehoogd met zand. Het opspuiten daarvan werd in de weekenden stilgelegd, waardoor zich kleine sliblaagjes konden vormen die vervolgens het wegzakken van water bemoeilijkten. Het water stroomde af over die sliblaagjes en drong de huizen binnen. Het waterschap was niet van zins het polderpeil te verlagen. De oplossing werd uiteindelijk gevonden in het aanleggen van drainage langs de hoofdriolering. Het probleem heeft zich daarna niet meer voorgedaan.

Eldorado voor kinderen
Zoals dat overal in nieuwbouwwijken het geval is, was ook de Geerdinkhof toen een eldorado voor spelende kinderen. Overal bouwmaterialen, zandhopen en avontuurlijke terreintjes. En de meeste bewoners kwamen er met reeds gevormde gezinnen met jonge kinderen. Die hebben de tijd van hun leven gehad; doordat verdere nieuwbouw op zeker moment uitbleef lag er een groot speelgebied vanaf de hofjes tot aan Garstkamp. De kinderen maakten er woonkuilen en stookten vuurtjes. Toen er later toch woningen zouden komen, hebben kinderen uit boosheid nog een soort sabotageactie op 'hun' terrein uitgevoerd en een valkuil gemaakt voor de bulldozers. Teleurgesteld moesten ze constateren dat de bulldozer, nauwelijks aangedaan, met enkele bewegingen de valkuil egaliseerde...

Maar ook de volwassenen genoten van het ruige gebied, met zijn vele planten en bloemen. In de vorige aflevering van 'Pioniers' kwam dat ook al ter sprake. Toen de grond bouwrijp werd gemaakt heeft Ton nog geprobeerd een aantal wilde orchideeen te redden door ze in zijn tuin over te planten. Maar orchideeen gedijen op schrale grond en niet in bemeste siertuinen, ondervond hij.

Sociale cohesie
Door de kinderrijkheid uit die periode groeide de sociale cohesie snel, want er ontwikkelden zich vriendschappen tussen de kinderen en daarna tussen de ouders. Daar zaten ook heel praktische overwegingen bij, zegt Ton: een 'zorgmotief'. Het kinderopvangwezen was immers nog niet sterk ontwikkeld en de ouders vielen ook op elkaar terug om de kinderen te begeleiden.
Dat de buurt nu vergrijsd is, vindt Ton spijtig. Toch begrijpt hij heel goed dat dat tevens een aanwijzing is voor het succes van deze woonomgeving. Toen hij en Gerrie geen inwonende kinderen meer hadden, vroegen ze zich af of ze niet zouden verhuizen. Dat hebben ze tot op de dag van vandaag niet gedaan, omdat ze zich nog prima thuis voelen hier. Dat komt door de directe leefomgeving, maar ook doordat Ton een positief beeld van de Bijlmer heeft. Natuurlijk hebben ook zij weleens met kleine criminaliteit te maken gehad, maar niet meer dan je elders zou hebben, denkt hij. Terugdenkend aan vroeger verbaast hij zich weleens over de 'beschermingsdrift' die men tegenwoordig heeft. 'Je liet je kinderen vroeger gewoon van alles doen, zoals in bomen klimmen, onbegeleid laten fietsen door risicogebieden, dat vinden we nu niet meer vanzelfsprekend.'

 

Pioniers 2 
Pioniers 2-1a Pioniers 2-1b

Tuinaanleg. Linksachter: Grunder. Midden: parkeergarage Groenhoven. Direct achter de ‘tuinman’ liggen de fundamenten voor hofje 6

Pioniers 2-2a Pioniers 2-2b

Ravottende kinderen tussen hofje 4 en 5 (in aanbouw)

Pioniers 2-3a Pioniers 2-3b

1979: Schaatsen vanuit huis! (Achtergrond: hofje 5 in aanbouw)

Pioniers 2-4a Pioniers 2-4b

Torens van Groenhoven en Gouden Leeuw. Links fundamenten hofje 5, rechts tijdelijk parkeerterrein, nu moestuinen

Pioniers 2-5 Pioniers 2-5

Fundamenten hofje 5, op de achtergrond de Garstkamp

Hofje 5 ten tijde van de oplevering