Voor de tweede aflevering van deze rubriek ga ik op bezoek bij Marieke Vernooij. Als ik bij haar binnenkom, trompetteren ze mij al tegemoet, de olifanten. Overal staan ze. Een deel van de verzameling is uitgestald in vitrinekasten, per plank gesorteerd naar het materiaal waarvan ze zijn gemaakt. Hoe mooi kan een verzameling eruitzien.

Verzamelaars olifanten-2Marieke werkte in het onderwijs. Aanvankelijk in het basisonderwijs, maar na een verblijf in Frankfurt en studies Duits en Frans vervolgde zij haar loopbaan in het voortgezet onderwijs. Inmiddels is zij gepensioneerd. Nu heeft ze meer tijd voor haar passies: reizen en de tuin. Verzamelen is niet echt een passie van haar, maar door haar reizen is zij wel gefascineerd geraakt door de olifant. En deze fascinatie leidde uiteindelijk tot de verzameling.

Hoe het begon
'Op mijn reizen nam ik altijd een souvenir voor mijn moeder mee, ' vertelt Marieke. 'Maar in de jaren tachtig begon mijn moeder de souvenirs terug te geven; ze vond het stofnesten. Ik ben toen gestopt met het meenemen van souvenirs. In 1987 maakte ik een reis naar Thailand en wilde toch weer een herinnering meenemen: een Boeddhafiguur. Maar die mocht niet worden uitgevoerd. Dan maar niets. Spijt kreeg ik dat ik van een reis naar Indonesië geen wajangpop had meegenomen.'
In 1990 bezocht Marieke India en maakte daar ook een tochtje op een olifant. Dat was een spannende ervaring met een trouw, zorgzaam, beschermend en religieus dier. Een fascinatie was geboren. Deze kreeg materieel gestalte in de aankoop van een beeldje van een olifant, het begin van een verzameling.

Verhalen en materialen
Op haar reizen koopt Marieke altijd iets voor haar verzameling. Aan die aankoop moet wel een herinnering of verhaal vastzitten. 'Ik zie de plekken nog voor me waar ik die olifantjes heb gekocht.' En bij voorkeur moet het olifantje ook gemaakt zijn uit materiaal dat kenmerkend is voor land of streek. Zoals bijvoorbeeld dat olifantje uit China. Het geraamte is gemaakt van kleine koperen ringetjes waarna het is geëmailleerd en beschilderd. Cloisonné heet die arbeidsintensieve (en dus dure) techniek. Hoe duurder het materiaal, hoe kleiner de olifant. Niet altijd, maar toch wel vaak. Het is grappig om te zien hoe ontzettend klein dit grote dier vaak verbeeld wordt. De eerste olifant van de verzameling, die uit India, is gemaakt van zilver of is verzilverd. Er zijn olifantjes van onder andere malachiet, jade en van (ebben)hout. Olifanten hebben altijd een slurf en vaak slagtanden. In beeldjes zijn deze onderdelen kwetsbaar en willen ze nog wel eens afbreken. De grootste olifant is uitgevoerd in een metaal. De variatie is enorm.

Herinneringen
Een pronkstuk in haar collectie kan Marieke niet aanwijzen. De herinnering doet haar meer dan (vermeende) schoonheid. Bijvoorbeeld de herinnering aan dat olifantje uit Zuid-Afrika dat ze heeft zien maken van minuscuul kleine blauwe kraaltjes. Maar ook de olifant uit Namibië, gemaakt uit varkensblaas is bijzonder voor Marieke. 'En, o ja, deze... en die.' De olifanten activeren het geheugen en de reizen worden opnieuw beleefd.

Een verzameling groeit
De groei van haar collectie is voor Marieke vooral verbonden met haar reizen. Maar wie verzamelt, die krijgt ook. Familie en vrienden dragen bij aan de uitbreiding van de collectie. Zij nemen olifanten mee van hun reizen of zwichten voor een aankoop in de kringloopwinkel of op de rommelmarkt. Van alles zit daarbij. Ook olifantjes die een toegepaste functie gekregen hebben, bijvoorbeeld als waxinelichtje, theelepeltje, theepot, zoutvaatje en dergelijke. Marieke haalt een olifantje tevoorschijn dat weleens zo'n zoutvaatje zou kunnen zijn. Aan de onderkant zit een dop, maar waar zijn de gaatjes? Met enige moeite halen we de dop eraf en er blijkt thee in te zitten. De olifant als theebusje. Wie weet wat voor reis deze olifant en de thee hebben gemaakt.

Geen collectioneur
Marieke is een reiziger, geen collectioneur. Zij is geen lid van een verzamelaarsgenootschap, heeft geen abonnement op een verzamelaarstijdschrift, bezoekt geen verzamelaarsbeurzen, doet geen aankopen op veilingen. Zij had dan ook geen behoefte iets te kopen uit de collectie van Prins Bernhard die in 2005 geveild werd. Marieke koopt niet de herinnering van anderen, maar koopt om haar eigen herinneringen levend te houden.
We sluiten het gesprek af met een kleine fotosessie. Enkele olifantjes poseren daartoe in de prachtige natuurtuin, Mariekes tweede passie. Wat kan een rechtgeaarde olifant zich beter wensen dan een plaats in de natuur.

Verzamelaars olifanten-1

Reacties   

#3 Lenie van Doorn 16-08-2017 12:35
ik ga verhuizen en ben 78 jaar ik heb veel olifantjes wie ze spaart en nog meer wil hebben kom ze A U B bij me halen Ik woon in IJsselstein(Utr echt). telefoon 030-6888255
Citeer
#2 hanka 26-07-2013 07:00
ik heb een prachtige verzamling olifanten te koop
Citeer
#1 hanka 26-07-2013 07:00
heb je interesse in een prachtige verzameling olifanten?
Citeer