Mijn hersenkraker begon met het lezen van onderstaand stuk. Allerlei gedachten schoten me weer door het hoofd, vooral gevoed door de vrees dat ons stadsdeel stiekem het net rond de Geerdinkhof sluit, om vroeg of laat toch zijn zinnen door te drijven en een pad op te gaan waar wij hier met z’n allen toch niet zo blij van worden. Het stuk luidt aldus:

Voorontwerp bestemmingsplan Bijlmerweide

Het plangebied bestaat uit drie te onderscheiden deelgebieden. Het grootste plandeel bevat de Bijlmerweide, inclusief de complexen Groenhoven en Gouden Leeuw. Dit plandeel wordt ruwweg begrensd door de gemeentegrens met de gemeente Diemen in het noorden en oosten, de noordzijde van de Gaasperdammerweg in het zuiden, de waterpartij langs de woonwijken Kantershof en Geerdinkhof en het metroviaduct in het westen. Een ander deel van het plangebied omvat het complex Garstkamp en de ten oosten hiervan gelegen basisschool en gymzaal. Dit plandeel wordt ruwweg begrensd door Geerdinkhof in het noordoosten, door de Geerdinkhofweg in het zuidoosten, de zuidwestelijke zijde van de bebouwing van Garstkamp en het Ganzenhoefpad in het noordwesten. Een derde plandeel ligt ten zuiden van de Gaasperdammerweg en betreft ruwweg het perceel ter plaatse van de Provinciale weg 30.

Het bestemmingsplan heeft als doel om een actueel beheerskader te bieden voor de bestaande situatie, waarbij tevens rekening wordt gehouden met (kleinschalige) lopende ontwikkelingen, zoals de aanleg van een aparte busbaan langs de Provinciale weg vanaf de Elswijkdreef richting Diemen.

De angst die ik kreeg bij het lezen van deze mededeling ontstond vanaf het moment dat ik het gevoel kreeg dat we hiermee als betrokken bewoners de greep verliezen op datgene wat er om ons heen gebeurt. Wanneer de mogelijkheden wegvallen om ontwikkelingen om ons heen te beïnvloeden, dan beginnen de frustratie en de irritatie te ontstaan. In deze fase trekt elke partij zich terug op zijn grondgebied en begint argumenten te verzamelen die hem of haar passen.
Er zijn niet direct structurele problemen tussen de Geerdinkhof als wijk en het stadsdeel, maar er is vaak onenigheid omdat de ‘muren’ tussen de Geerdinkhof en het stadsdeel tijdelijk verkeerd staan.
Wij zijn daarmee eigenlijk het slachtoffer van het moderne idee van beheersing, dat steeds meer terrein wint in alle uithoeken van het menselijk bestaan. Voortplanting, dood, gezondheidszorg, ja zelfs de zoektocht naar de zin van het leven: steeds minder zaken ontsnappen aan controlezucht en beheersingsdrift. Die wil tot beheersen van onze omgeving komt voort uit de angst de vrijheid te verliezen. Vrijheid in eigen keuzes maken, doen wat je zelf goeddunkt, naar eigen inzicht kunnen handelen en vooral te bepalen op welk moment de inbreng van professionals van het stadsdeel al dan niet gewenst is. Vrijheid… om ook zonder bestemmingsplan kunnen te leven.

De prijs van het vertrouwen dat we vroeger in de alwetende overheid hadden, was het falen van een enkele individuele ambtenaar. De prijs die we betalen voor het verlangen naar zekerheid, controle en beheersing is de teloorgang van de bezieling. De kans op falen van de te ontwikkelen zaak vermindert misschien, maar we betalen ongemerkt een prijs voor de eliminatie van de autonomie van onze Geerdinkhof en die zaken die voor ons zo waardevol zijn: we verliezen het zicht op de werkelijke waarden van wat we willen bereiken in onze omgeving. Het middel wordt belangrijker dan het doel.

Als de angst voor het verlies van vrijheid leidt tot het willen beheersen en controleren van waarden die voor ons als groep belangrijk zijn, zou dan de dialoog tussen alle belanghebbenden niet kunnen leiden tot het verkrijgen van de gewenste vrijheid?
Is dat de stap van beheersing en controle naar… ruimte voor ontwikkeling?