Herinrichtingsplan

Op 25 september hebben verschillende groeperingen zich gezamenlijk gebogen over de herinrichting van het park. Er waren mensen van het stadsdeel (zowel van beheer als van de projectdirectie), medewerkers van de aannemer en vertegenwoordigers van de Adviesgroep Waterberging Bijlmerweide en van de Stichting Natuurontwikkeling Bijlmerweide. Dit bonte gezelschap is eerst in het leslokaal van de schooltuinen aan de hand van kaarten aan de slag gegaan en heeft vervolgens te voet het hele gebied doorkruist, van de ijsvogelwand in het noorden, tot het meest zuidelijke puntje: het water langs de huidige A9. Er zijn die dag talloze ideeën geopperd en allerlei mogelijkheden besproken. Het bijzondere was dat elk idee meteen vanuit verschillende invalshoeken becommentarieerd kon worden en zo kon er buitengewoon efficiënt gewerkt worden. De Adviesgroep Bijlmerweide heeft een overzicht van alle voorstellen gemaakt en daar is Hans Straver, ontwerper openbare ruimte bij het stadsdeel, met zijn collega’s mee aan de slag gegaan. Het uitgewerkte plan dat daar uit voort is gekomen, is op donderdag 4 december besproken, opnieuw in een gemêleerd gezelschap.

Uitgangspunten

Het plan is gemaakt aan de hand van een aantal uitgangspunten:

  • Er wordt, een enkele uitzondering daargelaten, alleen gewerkt met inheemse soorten.
  • Er wordt een zonering gemaakt, dat wil zeggen: een geleidelijke overgang van open terrein naar half open en dichte bosschages.
  • De bosschages worden (gedeeltelijk) aangelegd met struiken die de vogelstand bevorderen, doorn- en besdragende struiken.
  • Daar waar de paden de woonwijken verlaten en de Bijlmerweide binnengaan, wordt een markering geplaatst door middel van een treurwilg.
  • ‘Fruit en noten voor iedereen’: er worden op diverse plekken fruit- en notenbomen geplant.
  • Afhankelijk van de ligging van een gebied wordt een bepaald mengsel aangeplant, bijvoorbeeld ‘mengsel schaduw’, ‘mengsel zand’, ‘mengsel prik’ enzovoort.

Amfibiepoelen

bijlmerweide op de schop-10

Op twee plaatsen, tegenover de ingang van de schooltuinen en in het ‘bereklauwenveld’ worden amfibiepoelen aangelegd. Deze poelen staan niet in verbinding met het open water, waardoor de larven van kikkers en padden niet door vissenopgegeten worden. Ze worden uitgegraven tot zo’n 50 centimeter onder het grondwaterniveau en hebben een bodembreedte van een meter of tien. De hellingshoek van de oevers hangt af van de bezonning: de oever waar de zon op staat (de noordoever) is wat minder steil (1 op 8) dan de zuidoever (1 op 5). Op de tekening (figuur 1) wordt de amfibiepoel bij de schooltuinen aangeduid met de pijl. Een bijzonder element is de vlonder die er overheen gelegd gaat worden. Via de vlonder kun je aan de overkant van de poel komen en aan de kant van de schooltuinen komt een plateau waarop de kinderen met schepnetjes aan de slag kunnen. Bij het voetbalveld is te zien hoe er met verschillende mengsels gewerkt gaat worden: gras om op te voetballen, daaromheen bloemrijk grasmengsel en verder langs de zomen de mengsels ‘schaduw’ en ‘bes’.

Bos

bijlmerweide op de schop-9

In het meest zuidelijke deel van de Bijlmerweide, tegen de A9 aan (zone 6 voor de ingewijden) ligt nu een open veld met daarop een aanzienlijke hoeveelheid natte veengrond. Er staat een hek omheen want er zijn heel wat verraderlijke plaatsen met drijfzand, waar vooral kinderen en honden op een nare manier in vast kunnen komen zitten. Volgend jaar om deze tijd, als het water er voldoende uitgelekt is, wordt op deze plaats rondom een open veld een klein bos aangelegd. Dit bos heeft mede de functie van geluidsscherm en kan een hoeveelheid fijnstof opvangen. Er worden verschillende soorten bomen aangeplant in dit gebied, waaronder elzen, essen, zomereiken, walnoot, tamme kastanje en hazelnoot. Op de tekening (figuur 2) is ook de tweede amfibiepoel te zien. Deze wordt iets groter dan de eerste. Met behulp van ‘stobben’, de onderste stukken van omgezaagde bomen, worden er overwinterplaatsen voor diverse dieren, waaronder ringslangen, gecreëerd.

Tot slot

Dankzij de samenwerking tussen allerlei groepen - en laten we dat niet vergeten, ook dankzij de portemonnee van Rijkswaterstaat - is er een mooie ontwikkeling gestart. Wat voor veel gebruikers van het park begon als afbraak, een ruwe verstoring van een gewaardeerd gebied, begint nu de contouren te krijgen van een veelzijdiger gebied met allerlei nieuwe mogelijkheden voor mens en dier.

Namens de Adviesgroep Waterberging Bijlmerweide, Reynout van der Poel