In 2015 begint het werk aan de verbreding van de A9 door Amsterdam-Zuidoost. Die verbreding heeft uiteraard consequenties voor de natuur in de aangrenzende gebieden.

De weg wordt stukken breder, daardoor verdwijnt het nodige groen. Maar doordat de nieuwe snelweg verdiept wordt aangelegd, komt er opmerkelijk genoeg ook weer natuur bíj, namelijk... op het dak van de nieuwe weg. Bij het vertunnelde gedeelte zal zo zelfs een eind komen aan de 'tweedeling' van Zuidoost.

Waterberging
Eén natuuraspect is echter problematisch, en dat is de waterberging. De waterpartijen aan weerszijden van de A9 moeten worden gedempt; ze kunnen niet mee worden 'opgeschoven'. Bovendien moet het regenwater dat op de weg valt, worden geborgen. Er zal dus elders compensatie moeten worden gevonden om water te bergen, en wel voor een oppervlak van 2,3 hectare. waterberging is in Nederland een zaak van groot belang en zonder een bevredigende oplossing kan het werk aan de weg niet eens beginnen!

Bijeenkomst in CEC-gebouw
In het Infobulletin van december 2011 stond een bericht over de voorbereidingen van die compenserende maatregelen. Inmiddels zijn de voorstellen door het lokale bestuur verder uitgewerkt; omwonenden van de Bijlmerweide zijn tussentijds geïnformeerd en gehoord. Onder andere vond er eerder dit jaar een 'schouw' plaats in de Bijlmerweide zelf. Daarbij liep een tiental geïnteresseerde bewoners mee met de plannenmakers om als gebruikers van het park hun visie te geven. De meest recente bijeenkomst vond plaats op 11 december in het CEC-gebouw. Bewoners van Geerdinkhof en Kantershof hadden hiervoor een uitnodiging ontvangen. Circa dertig bewoners gaven hieraan gehoor en konden kennisnemen van een 'voorlopig voorstel'.

Kaasschaafmethode
Twee landschapsarchitecten van het project vertelden aan de hand van grote kaarten hoe over het totale gebied van de Bijlmerweide 2,3 hectare extra water kan worden geborgen. Die aanpak is te vergelijken met de kaasschaafmethode: geen grote nieuwe stukken water erbij, maar overal een beetje. En wel op drie manieren: door sommige waterlopen wat te verbreden, door beschoeide oevers glooiend te maken ('plasbermen') en door hier en daar een doorsteek te maken.
Aan het ontwerp van het park verandert dus niet zoveel, maar de ingrepen hebben wel consequenties. De aanwezige bewoners waren zich daar wel degelijk van bewust en stelden dus allerlei vragen. Voor de overzichtelijkheid van de gegeven informatie gaat dit verslag nu verder in vraag- en-antwoordvorm.

Hoe moeten glooiende oevers worden onderhouden?
Glooiende oevers stellen extra eisen aan het maaionderhoud. De bodem is al kwetsbaar en er zal dus nog beter moeten worden gekeken welke types machines waar mogen komen. Zelfs de inzet van maaiboten is denkbaar.

Wat gebeurt er met de bruggen?
Er liggen nu 22 bruggen in de Bijlmerweide. Bruggen over waterlopen die verbreed gaan worden, zullen moeten worden vervangen. Die bruggen zullen dan dus langer moeten worden, maar ook hoger en vaak ook breder, om te kunnen voldoen aan de huidige voorschriften. Een deel van de bruggen moet geschikt zijn om er modern materieel over te verplaatsen, dat breder is dan vroeger. De meeste bruggen zijn sowieso al aan vervanging toe. Om de hogere kosten van de nieuwe bruggen te kunnen opvangen, is het plan om het totaal aantal bruggen terug te brengen tot 17.
Verdwijnt mijn loopje dan?' vroeg een van de aanwezigen verontrust. Anderen vielen hem bij, want de beleving van het park heeft veel te maken met je eigen gewoontes. Bovendien werd gezegd: het park is lang en smal. Als er dwarsverbindingen zouden verdwijnen, wordt het park voor je gevoel nog smaller. Maar volgens de plannenmakers blijven er genoeg 'rondjes' over. Wel namen ze het idee, geopperd vanuit de zaal, mee om sommige bruggen die niet nodig zijn voor materieelverplaatsing te vervangen door smallere (en goedkopere) voetgangersbruggen.

Wanneer worden de plannen vastgesteld?
In de planning is dat 16 april 2013, als het DB van het stadsdeel het besluit neemt. Tot die tijd kunnen er nog wijzigingen in het 'voorlopig ontwerp' komen. Ten eerste door wat er op deze informatieavond zelf naar voren is gebracht. Ten tweede doordat experts op beheergebied bezwaar kunnen maken tegen de kosten van bepaalde oplossingen en ten derde door het dagelijks bestuur zelf.

Kunnen de bewoners nog bezwaar maken?
Formeel is er geen ruimte meer voor bezwaarprocedures, zo maakte de projectleider duidelijk. Die bezwaren zouden dan moeten lopen via bestemmingsplanprocedures, welke voor dit gebied momenteel niet aan de orde zouden zijn. Niet iedereen was hiervan overtuigd. Er komt dus ook geen echte inspraak. Wel betoogde de projectleider dat bij de diverse gelegenheden waarbij de bewoners worden geïnformeerd er wel degelijk geluisterd wordt naar bewonerswensen.

Hoe kan de natuurwaarde van Bijlmerweide het best worden gewaarborgd?
Vanuit de hoek van de Bijlmerweide-vrijwilligers werd de projectleider op het hart gedrukt dat bij deze ingrepen de natuurwaarde van de Bijlmerweide wel goed moet worden vastgelegd. Weliswaar is het nu iedereen duidelijk dat het park onderdeel is van de Provinciale Ecologische Hoofdstructuur, maar een systematische beschrijving van het gebied ('natuurwaardekaart') die het moet beschermen tegen ongewenste ontwikkelingen is nog incompleet. 'Wat let u?' vroeg de gespreksleider, waarop een geanimeerde discussie ontstond over wat zich wel niet aan waardevolle natuur kan hebben ontwikkeld op de eilandjes waar 'nooit iemand komt'.
Voor de plannenmakers gelden in ieder geval de nu bekende beschermde planten- en diersoorten als leidraad. Van de 'natuurtoets' die verplicht moet worden uitgevoerd bij plannen als deze is ten minste één onderdeel nog niet afgerond: het vleermuizenonderzoek'. Er zijn diverse ecologen die hierin adviserend optreden.

Hoe wordt de uitvoering aangepakt?
Aannemers voor het werk moeten nog worden gezocht. Verschillende aanwezigen waarschuwden tegen het loslaten van rouwdouwen in het kwetsbare gebied. Voor je het weet, wordt her en der van alles uitgestald en neergekwakt dat voorlopig niet meer verdwijnt. Projectleider en ambtenaren waren zeker gevoelig voor deze opmerkingen en zullen uitzoeken of er bedrijven te vinden zijn die er eerder blijk van hebben gegeven dit soort werken op verantwoorde wijze te kunnen uitvoeren. Ook moet de 'natuurkalender', ofwel alle wetgeving op flora en faunagebied, worden nageleefd. Je moet je dus realiseren dat de uitvoering (en dus de overlast voor de parkgebruikers) langer kan duren juist doordat men de natuur wil respecteren. Parkgebruikers wordt aangeraden mogelijke overtredingen door uitvoerende bedrijven meteen te melden.

Komt er nóg een bijeenkomst?
Gezien de mogelijke wijzigingen die nog in het voorstel zullen komen, werd vanuit de zaal gevraagd of er niet nog een laatste bijeenkomst kan komen. Hiertoe liet de gespreksleider zich wel vermurwen. Hoewel zo'n bijeenkomst dus niet verplicht is volgens de 'inspraakkalender', moet deze avond op hem en zijn medeprojectleden als niet onprettig zijn overgekomen. Net als op de aanwezigen. Dat is de afgelopen tien jaar wel eens anders geweest met de plannen voor hun woon- en leefgebied. Vreemd, want hoewel het daar formeel wel inspraak heette, werden de plannen gewoon doorgedrukt. En nu, zonder inspraak, wordt er opmerkelijk goed geluisterd...