In de maand oktober speelden maar liefst drie juridische procedures tegelijk. Drukke tijden dus, met de voorbereiding ervan en een gang naar de Raad van State in Den Haag.

Ontgronding ongegrond?
Op 31 oktober hield de Raad van State een hoorzitting over de ontgronding (het afgraven) van de dreven. Een jaar eerder hadden Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie Noord Holland hiervoor een vergunning afgegeven, op verzoek van het stadsdeel. De 3 G' s, enkele particulieren uit Geerdinkhof en PeterA lberts uit Groenhoven waren hiertegen in beroep gegaan. Dat zijn de appellanten in het juridische jargon. GS en het stadsdeel zijn de verweerders. De Raad van State is het hoogste beroepsorgaan op het gebied van het bestuursrecht en aanverwante zaken. Alle partijen waren met groot materieel uitgerukt. Zo' n 20 mensen voor enkele honderden meters dreef. Achter de tafel drie weledelgestrenge heren, staatsraden genaamd, onder wie de oud-politici Kosto en Voorhoeve. De regels van het spel houden in dat de appellanten beginnen. Dat waren de heer Alberts en mr. Nicolaï, advocaat van de 3 G' sA. lberts benadrukte de complexiteit van de Bijlmerpolder op het gebied van waterhuishouding en bodem. In allerlei rapporten zijn fouten gemaakt, zei hij, ondersteund door een eigen gemaakt onderzoeksrapport van zo' n 160 pagina' s. De heNeri colaï betwistte nut en noodzaak van de dreefverlaging. Hij vond dat de belangen van de 3 G' s uitvoerig afgewogen moeten worden in het bestemmingsplan De Nieuwe Bijlmer dat nog in procedure is. Daar waren de advocaten van de verweerders het natuurlijk niet mee eens. Zij vonden dat alle voorgaande procedures goed gevolgd waren en dat de dreven toch echt omlaag moesten. Daarna was de beurt aan de Raad van State zelf. Staatsraad Kosto voerde het woord als rapporteur. Hij had de ingebrachte stukken gelezen maar niet goed genoeg. Zo miste hij de statuten van Gouden Leeuw en Groenhoven. Wij konden hem uit de droom helpen door uit te leggen dat deze onderdeel zijn van het Reglement van Splitsing. Voor de verweerders had de heer Kosto nog enkele prikkelende vragen. Hij miste de door Gedeputeerde Staten afgegeven verklaring van geen bezwaar. De zegsman van Gedeputeerde Staten deelde vervolgens mede, dat deze telefonisch was afgegeven; hetgeen aanleiding was tot enige hilariteit. In de vergunning van GS staat dat de dreven ' verkeersareaal' zijn; het groen in het talud – dat de 3 G' s nu juist willen behouden - wordt niet genoemd. En dat groen moet volgens het stadsdeel plaatsmaken voor huizen. Dus vroeg de heer Kosto aan het stadsdeel hoe men nu woningen wil gaan bouwen op verkeersareaal. Een onduidelijk antwoord volgde. Betekent dit nu dat de 3 G' s het strijdperk als overwinnaars verlaten hebben? Dat zou voorbarig zijn. We weten niet hoeveel belang de Raad van State hecht aan formaliteiten. We weten ook niet hoe dit hoge college de verschillende argumenten afweegt. Dus wachten we in spanning op de uitspraak die nog wel even op zich kan laten wachten. Als de 3 G' s deze zaak verliezen is nog niet alles verloren. Lees verder.

Stadsdeel heeft haast

De advocaat van GS betoogde voor de Raad van State dat de belangen van de 3 G' s niet afgewogen moeten worden in het kader van de Ontgrondingenwet maar in de procedure voor het nieuwe bestemmingsplan. En dát probeert het stadsdeel nu (gedeeltelijk) te frustreren. De plannen van het stadsdeel zijn in strijd met het huidige bestemmingsplan en het bestemmingsplan De Nieuwe Bijlmer is nog niet geldig. Maar de dreven moeten snel afgegraven worden want anders kunnen we geen huizen bouwen op de plaats van het bijna gesloopte Grunder, zo is de bewering. Artikel 19 van de Wet Ruimtelijke Ordening moet dan uitkomst bieden. Dit artikel biedt overheden de mogelijkheid om voor kleine klusjes –een uitbouw, een speelterrein, voor mijn part een buurtcentrum- af te wijken van het bestemmingsplan. In de praktijk is artikel 19 berucht geworden door het oneigenlijke gebruik ervan. Ook ons stadsdeel bouwt hele wijken ' op artikel 19' , dus door vrijstelling te vragen van het bestemmingsplan. En GS geven bereidwillig hun (wettelijk verplichte) toestemming want ze hebben de vernieuwing van de Bijlmer hoog in het vaandel. En zo heeft ons voortvarende stadsdeel, met een beroep op artikel 19, vrijstelling gevraagd van het bestemmingsplan voor het afgraven van de dreven. De 3 G' s zijn hiertegen natuurlijk in beroep gegaan. Zij vinden de ontgronding té belangrijk voor een artikel-19-procedure en zij betwisten de haast. De woningen kunnen namelijk heel goed gebouwd worden als de dreef hoog is, kijk maar naar het CEC en Vogeltjeswei. Waarom frustreert het stadsdeel daarmee een uitgebreide belangenafweging? Omdat een artikel-19-procedure minder rechtsbescherming biedt dan een bestemmingsplanprocedure. Populair gezegd: je bent sneller uitgepraat. Dát willen de 3 G' s voorkomen!

Groeiend accent
Gouden Leeuw wordt belaagd door accenten. Het uitzicht uit toren 2 is al verpest door de kantoortoren van Ganzenpoort. Dat is ons ooit verkocht als een 'slank en transparant accent'. De gedupeerde bewoners weten wel beter. Zij voelen zich bedrogen door een valse belofte. Een nieuwe bedreiging voor toren 1 en 2 is een ' klein accent' aan de overkant van de dreef, op de kop van Grubbehoeve. Het is een woontoren die gebouwd wordt tegen het nieuwe kerkverzamelgebouw De Kandelaar en deze op zich sympathieke instelling rendabel moet maken. Dit accent kwam in 1999 min of meer uit de lucht vallen toen informele vertegenwoordigers van de 5 G' s (inclusief Grunder en Grubbehoeve) met de Projectgroep Ganzenhoef praatten over het te realiseren CEC. Het ' klein accent' bleek een lompe kolos te zijn, zoiets als de kantoortoren. We hebben toen het gevaarte omlaag gepraat tot maximaal 27 meter hoog. Dat is door het Dagelijks Bestuur van het stadsdeel vastgelegd in een brief aan de raad. Ook dit project is in strijd met het bestemmingsplan dus heeft het stadsdeel weer artikel 19 van stal gehaald. In dit geval begrijpelijk. Maar niet begrijpelijk is dat de woontoren inmiddels gegroeid is tot bijna 40 meter hoog! Hiertegen hebben de VVE Gouden Leeuw en 34 bewoners bezwaar gemaakt. Zij voelen zich (opnieuw) bedrogen door een kennelijk valse belofte. Aan de doorbijters onder u wil ik enkele passages uit onze bezwaarschriften niet onthouden. Ze zijn ontdaan van juridisch jargon. Ja, ook dat leer je bij de 3 G' s.

Raad van State: stop ontgronding!
" Er zijn leemtes in de kennis over waterhuishouding, zelfs in het waterrijke Nederland. Dat deze leiden tot onzekerheden omtrent de gevolgen van ingrepen zoals deze ontgronding, wordt nog eens benadrukt in een rapport van De Straat milieu-adviseurs dat wij hebben laten opstellen. Gegeven ook de recente problemen met waterbeheersing (Wilnis!) willen we niet als proefgebied dienen –zeker ook omdat andere invullingen van het gebied mogelijk zijn. Het gaat om ons kostbaarste materiële bezit: onze woningen! Mogelijk schade kan optreden aan de funderingen van de gebouwen Gouden Leeuw en Groenhoven. Te verwachten is schade voor de bewoners van het 3G-gebied in de vorm van waardedaling van hun huizen. Zekere schade ontstaat aan de gebouwen van Gouden Leeuw en Groenhoven doordat de hoofdingangen niet meer gebruikt kunnen worden. Volgens de Ontgrondingenwet moeten Gedeputeerde Staten (GS) de belangen afwegen van alle bij de ontgronding betrokken belangen. Maar in de vergunning gaan GS niet of slechts zeer beperkt in op deze belangen. Een afweging van belangen is niet gemaakt. GS hebben geen voorschriften verbonden ter bescherming van deze belangen, zoals volgens de Ontgrondingenwet wel mogelijk is. Ook hebben GS geen voorschriften gegeven inzake de kosten van de aanpassingsinrichting en de zekerheidsstelling daarvan. Dit kan mogelijk tot grote schade voor de VVE' s leiden. Kortom: GS hebben zich niet aan de wet gehouden. De 3 G' s verzoeken daarom de Raad van State hun beroep gegrond te verklaren en de vergunning tot ontgronding te vernietigen."

Stadsdeel: artikel 19 is onterecht!

" Eigenlijk hoeven we geen bezwaar in te dienen want portefeuillehouder Verdonk heeft in ons gesprek d.d. 26 mei 2003 beloofd dat er geen art. 19-procedure zou komen. Volledigheidshalve noemen wij hier onze bezwaren in het kort. De ontgrondingenvergunning van GS is nog in procedure bij de Raad van State. Het zou een daad van onbehoorlijk bestuur zijn om de uitspraak van de Raad van State hierover niet af te wachten. Temeer daar het bij de ontgronding behorende grootschalig kappen van bomen een onomkeerbaar proces is. Ook het bestemmingsplan De Nieuwe Bijlmer en het SPvE Grunder Grubbehoeve zijn nog in procedure. Het tegelijk voeren van meerdere procedures en het oneigenlijk gebruik maken van art. 19 zijn door bestuursrechter Bartel van de Raad van State ' slecht bestuur' genoemd. U zult ongetwijfeld geen ' slechte bestuurders' willen zijn. In de aanvraag wordt als argument voor deze art. 19-procedure aangevoerd dat de bouw van woningen in het plangebied Grunder Grubbehoeve spoedeisend is. Wij betwisten de spoedeisendheid van de ontgronding met kracht. De geplande woningbouw kan namelijk uitstekend gerealiseerd worden als de ontgronding (nog) niet heeft plaatsgevonden: -het betreft woningbouw in de bocht van de Bijlmerdreef naar de ' s Gravendijkdreef; deze bocht is in heSt PvE Grunder Grubbehoeve veel flauwer dan in de huidige situatie (zie het SPvE); de woningen kunnen in de huidige situatie, hoge dreef, gebouwd worden, -het CEC gebouw tegenover Gouden Leeuw is zó gebouwd dat deze past zowel bij een hoge als bij een lage dreef, -in de wijk Vogeltjeswei zijn huizen tegen de daar hoog blijvende Bijlmerdreef gebouwd. Volgens de Ontgrondingenwet moeten Gedeputeerde Staten (GS) alle belangen afwegen. In de door de Algemene Wet Bestuursrecht voorgeschreven procedure inzake het vaststellen van een bestemmingsplan wordt deze belangenafweging gewaarborgd door art. 3:4. In deze art. 19-procedure wordt die zwaarwegende belangenafweging niet gemaakt, waarmee de rechtsbescherming van de betreffende burgers wordt aangetast. Dit is inderdaad een kwestie van onbehoorlijk bestuur. De 3 G' s verzoeken daarom hun bezwaar in de zienswijze en de nadere stukken gegrond te verklaren en de onderhavige vrijstelling niet te verlenen."