Het begin
'Het is bij ons op het pleintje al jaren de gewoonte om regelmatig iets met z'n allen te organiseren,' zo vertellen Ruud (nr. 206) en Katarina (nr. 201). 'Ieder jaar hebben we een nieuwjaarsborrel, steeds bij een ander, totdat het cirkeltje rond is en dan beginnen we weer opnieuw. Ook kijken we wel gezamenlijk op een groot scherm naar EK of WK voetballen, uiteraard met voldoende eten en drinken, en altijd is er een zomerbarbecue. Iedereen neemt dan ook een gerecht mee, vooraf is er druk mailcontact en worden de culinaire bijdragen afgestemd. Zo ontstond tijdens de barbecue afgelopen zomer het plan iets meer met gezamenlijk eten te gaan doen dan tot nu toe het geval was. Niet door vaker met of bij elkaar te eten (al wordt dat natuurlijk ook niet uitgesloten), maar in de zin van voor elkaar eten maken.'
Katarina en Ruud kwamen op deze gedachte door de website Thuisafgehaald.nl. Deze website heeft als doel je kookkunst te delen met mensen in de buurt. Mensen kunnen tegen een redelijke prijs maaltijden aanbieden, maar ook afhalen. Iets dergelijks, vonden zij, kun je natuurlijk ook in je eigen buurt opzetten. Met dit verschil dat de opzet dan niet commercieel is en dat je het alleen organiseert met mensen die je kent (dus geen vreemden). Ruud: 'Ook moet je elkaar lopend kunnen bereiken, bij wijze van spreken op je pantoffels. Ervoor op de fiets stappen is niet handig.'

actief culinair-1

De organisatie
Katarina: 'Om een dergelijk systeem goed te laten functioneren is een aantal van tien tot elf mensen het maximum, vanwege de beperkingen in een doorsneekeuken. In ons geval gaat het om zo'n vier en een half huishouden. Iedereen neemt voor het bereiden van een maaltijd in principe een vaste werkdag voor zijn rekening, alleen de vrijdag is wisselend.
Rond zes uur 's avonds wordt het eten bij degene die gekookt heeft opgehaald. De prijs is gesteld op €3 per persoon per maaltijd. De ene keer kan het qua onkosten wat duurder uitvallen dan de andere keer, maar dat compenseert elkaar weer. Daar doen we ook niet moeilijk over.

actief culinair-4
Een centrale rol in de organisatie heeft het zogenaamde onlineformulier in Google Docs (zie voorbeeld). Enkele dagen van tevoren bied je een maaltijd aan. Uiterlijk vierentwintig uur van tevoren vult iedereen op het formulier in of hij of zij een maaltijd komt ophalen. Dat is belangrijk in verband met de inkopen van de kok die dag. Ieder huishouden heeft voor het vervoer van het eten standaardbakjes tot zijn beschikking, vijfentwintig in totaal. Af en toe blijven de bakjes wel eens wat lang bij de ''consument'', dan is er sprake van bakjesalarm en vindt er een herverdeling plaats.
Als iemand op zijn vaste dag eens niet in de gelegenheid is eten te maken, dan kan hij dat ook op het formulier aangeven en kan er geruild worden met iemand anders. Ben je een weekje op vakantie, dan kun je dat ook via dat formulier kenbaar maken.'
Ruud: 'Het is belangrijk dat je elkaar goed kent en dat je weet wat je van elkaar kunt verwachten. Ook plezier in het koken is van belang. En je moet wel enige handigheid krijgen in het koken voor tien mensen. In het begin is het lastig inschatten en kom je soms wel eens tekort of heb je te veel. Ook kost het bereiden soms meer tijd dan gepland. In dat geval is even mailen of whatsappen een uitkomst.'

Het eten
Op de vraag of er voorwaarden worden gesteld aan het niveau van de maaltijd, reageren Ruud en Katarina in koor dat het leuk is om het zo goed en lekker mogelijk te maken en dat de kwaliteit van ingrediënten vooropstaat. Ruud: 'De maaltijden hoeven niet exclusief te zijn, maar dat het lekker is, is wel belangrijk. We proberen ook zoveel mogelijk met biologische producten te werken. Bijvoorbeeld vlees, dat haal ik bij boer Piet uit Kockengen.'
Katarina vult aan: 'Uit pakjes en zakjes koken doen we niet, maar verder hoeft het niet ingewikkeld te zijn. De maaltijden bestaan meestal uit een salade en hoofdgerecht. Een dessert kan en mag natuurlijk ook. Lilian is echt een expert in het maken van desserts.
Ovenschotels vragen wel extra aandacht. In dat geval worden de afhalers erop geattendeerd ovenhandschoenen aan te trekken bij het ophalen van de maaltijd. Aparte ovenschaaltjes moeten er overigens nog wel komen. Soms moet een schotel thuis nog in de oven gezet worden. Voor het bakken van biefstukken of iets dergelijks leent het systeem zich niet. Dat moeten mensen zelf in het weekend doen als ze daar zin in hebben.'
Ruud: ' Ook voor de drank moeten de mensen zelf zorgen. Die wordt er, op een enkele uitzondering na, niet bij geleverd.'

actief culinair-3

Recepten
De recepten komen zowel uit kookboeken als van internet of uit Allerhande. Sommigen hebben een voorkeur voor de Italiaanse of Franse keuken, een ander maakt heerlijke visrecepten. Katarina vindt het met haar Letse achtergrond leuk af en toe gerechten uit Letland te maken, zoals Letse zuringsoep.
Het onlineformulier bevat behalve het rooster ook een pagina waar de favoriete recepten op worden geplaatst. Daar staan er nu al vijfentwintig op. Het varieert van zuurkool en kiptortilla's tot een vispakketje met courgette, ui en tomaat uit de oven. Ruud wijst ook even op de couscous met geroosterde groente. 'En dan Robs uiensoep. Die bevat een geheim ingrediënt; dat houden we dan ook maar even zo.'
Mislukken doet het eten, voor zover zij weten, eigenlijk nooit. 'Dan komt het gewoon niet op de lijst van favorieten.' Via whatsappen wordt kort commentaar gegeven, vooral in de trant van 'hmm lekker'.
Op de derde pagina van het formulier kan worden aangegeven waar de recepten te vinden zijn.

Suggesties en aanbevelingen
Ruud en Katarina zijn erg te spreken over deze vorm van gezamenlijk eten maken. Ruud: 'Dit initiatief gaat nu de zevende maand in. Het is heerlijk om, als je moe van je werk thuiskomt, het eten kant en klaar op te halen en het in alle rust thuis op te kunnen eten.'
In hun buurt is het vooral voortgekomen uit praktische overwegingen, maar ze kunnen zich ook allerlei varianten op dit systeem voorstellen. Bijvoorbeeld gezinnen die één of twee keer in de week voor elkaar eten maken op extra drukke dagen. Ook voor ouderen en alleenstaanden zou het een optie kunnen zijn, waarbij het gezamenlijk bij elkaar eten meer op de voorgrond kan staan. Vegetariërs, mensen die willen afvallen etcetera, ze kunnen een eigen groep maken. Ook overlap van groepen is mogelijk.

Tot slot een paar handige tips:
De groep moet niet te groot zijn; zo'n tien mensen is het maximum voor een standaardkeuken.
Het gebruik van zo'n onlineformulier is ontzettend handig en voorkomt veel onnodig bellen en mailen.
Je directe buurt leent zich er het best voor. Geerdinkhof heeft veel kleine hofjes, dus daar kan het in principe heel goed.

Een laatste tip die Katarina en Ruud geven: 'Als je dit in je eigen buurt wilt realiseren, doe het dan gewoon en denk er niet te lang over na.'

Voor Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. kunt u zeker bij ze terecht.