Meteen bij binnenkomst valt het Herma en mij op: Hier woont iemand, die schildert. Al in de gang zien we onder meer een groot (nog) niet ingelijst schilderij van olieverf op speciaal papier. Een impressie van een molen in een kleurig, bijna dromerig zomers landschap. In de huiskamer staan prominent twee schildersezels met daarop nog niet voltooide werken. Ook hier veel lichte, vrolijk aandoende kleuren. Onder aan een schildersezel een klein schilderij. 'Dit is een werk dat terwijl ik ermee bezig ben, veel herinneringen bij me oproept en me na aan het hart ligt. Mijn toen achttienjarige zoon, staande voor een huis, omringd door groen.' Het werk is nog niet af. Tina wil de rode raampjes overschilderen. Dat, zoals zij opmerkt vooral kleuren en vormen haar stimuleren, spreekt zo op het eerste gezicht al bijna voor zich.

cultuur Tina van der Steen

Wat betekent schilderen voor je?
Het antwoord op deze vraag komt snel en resoluut. 'Heel veel. Zonder schilderen is mijn leven niet leuk. Ik heb mezelf dan ook heel lang de vraag gesteld of ik mijn leven niet professioneel aan de schilderkunst zou willen wijden en daar ook de nodige twijfels over gehad. Uiteindelijk heb ik niet voor 'de kunst' gekozen. In dat geval zou ik het gevoel kunnen krijgen steeds iets nieuws te moeten doen en iets unieks en vernieuwends te moeten produceren. Ik heb daarom geen spijt van deze beslissing.'
De interesse begon op de middelbare school tijdens een werkweek in Limburg. Buiten in de sneeuw schilderen met olieverf onder begeleiding van een tekenleraar. Tina beschrijft dit als een bijzondere ervaring.
'Ik heb het schilderij nog: een huis en een klooster. Het heeft lang bij mijn ouders gehangen. Nu is het weer bij mij.
Mijn tekenleraar had graag gezien dat ik naar de kunstacademie ging. Ik wilde echter graag zelfstandig zijn, op eigen benen staan en niet afhankelijk zijn van iets als de BKR. Na de middelbare school ben ik naar de PABO gegaan. Daar ben ik wel verder gegaan met schilderen. Ook ben ik vanaf dat moment cursussen gaan volgen onder meer bij de Werkschuit en MK24. Zelfs heb ik later nog aan modelschilderen gedaan op Ganzenhoef.
Voor zover de tijd het toelaat, volg ik nog steeds cursussen en workshops. Docenten kunnen je inspireren door hun ideeën en opdrachten, ook al staat dat soms niet echt dicht bij me qua techniek of stijl. Je leert weer iets nieuws of je kunt je eigen techniek verbeteren. Favoriet zijn voor mij de werkweken waarin je een week lang met je eigen werk bezig kunt zijn.
Docenten zijn ook belangrijk in het mede bepalen wanneer iets af is. Veel werk van mij is nog niet voltooid. Zo lang mij nog iets stoort, moet ik er wat mee.
Feedback krijgen van anderen, die schilderen, vind ik waardevol. Zo komen we met een groepje mensen uit de buurt maandelijks bij elkaar om aquareltechnieken te oefenen of eenzelfde thema uit te werken. Tegelijkertijd bespreken we ook elkaars werk, geven tips en stimuleren elkaar.'

Hoe kun je je werk karakteriseren?
Tina vertelt dat een Duitse lerares het eens zeer kernachtig geformuleerd heeft. In het Nederlands: 'Jij maakt beelden vanuit je gevoelsleven en drukt iets uit dat met woorden niet zo gemakkelijk kan worden weergegeven.'
Vanaf het begin ontwikkelde Tina al een eigen stijl. Zo vertelt zij het al meteen leuk te vinden om buiten kaders te schilderen, iets wat in die tijd eigenlijk niet mocht. Ook was ze de eerste jaren gefascineerd door fresco's en de wijze waarop deze tot stand komen.
Naast vormen zijn het vooral kleuren en met name alle nuances van kleur, die haar boeien. Hoe licht op een voorwerp valt en je waarneming dus als het ware 'kleurt'.
'Schilderen blijft voor mij altijd zoeken naar een balans, naar wat ik wil weergeven, naar vormen en kleuren en naar het persoonlijke element. Het moeten voor mij thema's zijn, die dicht bij mijzelf liggen. Herkenbaarheid is belangrijk. Ik schilder dan ook niet abstract.
Ik vind eigenlijk niets mooier dan door een raam naar de wereld te kijken, van binnen naar buiten.'
Tina heeft lang met olieverf geschilderd, heeft ook wel een periode gehad van werken met acryl en gouaches. Nu hanteert ze vaak een combinatie van acryl en olieverf.

Welke schilders zijn voor jou belangrijk?
Een vraag die niet meteen beantwoord wordt. Na enig nadenken geeft Tina aan dat het toch vooral schilders uit de eerste helft van de vorige eeuw zijn, die haar het meest aanspreken.
Ter illustratie laat zij een boek zien van de Amerikaanse schilderes Georgia O'keeffe, waarin veel afbeeldingen van bloemen of details van bloemen. De afbeeldingen zijn niet altijd heel concreet, maar wel herkenbaar en werken associatief. Prachtige schilderijen; ook een intrigerend portret van Georgia zelf op latere leeftijd, een vrouw met een zeer strenge oogopslag.
Ook van Gogh, Rembrandt en Rothko zijn schilders van wie het werk haar raakt. ' Op de tentoonstelling "De late Rembrandt" zag ik het "Joodse Bruidje". Hij heeft daarin zo mooi de gevoelens van beide mensen in weten weer te geven. Ik werd daar zeer door getroffen. Maar ook Rothko heeft met zijn werken datzelfde emotionele effect op mij.'
Ze kan overigens eigenlijk geen schilders opnoemen waar zij niets mee heeft. En dat is ook wel te zien aan de uitgebreide collectie catalogi van schilders en exposities in de boekenkast van haar woonkamer.

De toekomst
Op dit moment heeft Tina nog niet veel tijd om te schilderen. Maar als zij over een paar jaar gestopt is met werken en, zoals zij zelf zegt, meer ruimte in haar hoofd heeft, dan wil zij eerst een heleboel schilderijen afmaken en ook meer exposeren. Eén doel van de toekomst is voor haar: 'schilderen zodat anderen het zien'. Nu bevinden haar schilderijen zich nog voornamelijk in huis en haar tot garage omgebouwde atelier.
Als we een kijkje nemen in het atelier, begrijpen we wel waarom de huiskamer ook enigszins als zodanig dienst doet. Schilderijen staan tegen de muur, hangen aan de muur en op een ezel staat ook een groot schilderij. Alle schilderijen zijn haar even dierbaar, al heeft ze er in de loop der tijd ook een aantal weggedaan. Gelukkig kunnen we ook in fotoalbums veel van haar werken bewonderen.
Denkend aan haar Duitse lerares zou ik willen zeggen: woorden schieten inderdaad tekort om de werken , die je bij Tina ziet, te kunnen omschrijven en een gesprek daarover is eigenlijk paradoxaal. Je gaat weg met het gevoel: hier wil ik terugkomen en alleen maar kijken met Tina's woorden in gedachten: 'Het is meer dan wat je ziet.'